Zanim jeszcze zdążymy usiąść, w moim gabinecie bardzo często pada to samo pytanie: „Pani Karolino, który aparat jest najlepszy?”. Zadają je Pacjenci z ulotką w ręku albo z poleceniem sąsiadki, której „nowy aparat zmienił życie”. Odpowiadam zawsze tak samo. Najlepszy jest ten, który dobierzemy do Twojego słuchu, Twoich uszu i Twojego codziennego życia.

Teoretycznie aparat słuchowy to małe urządzenie, które wzmacnia dźwięki. Praktycznie zaś to bardzo osobista rzecz, którą nosisz od rana do wieczora. Dlatego dobór aparatu to nie zakup w sklepie, tylko proces rozłożony na kilka spotkań.

Od czego zaczyna się dobór aparatu słuchowego?

Od rzetelnego badania słuchu. Bez niego nie wiadomo, jaki jest rodzaj i stopień niedosłuchu, a więc nie da się sensownie ustawić żadnego urządzenia. Podstawą jest audiometria tonalna, czyli sprawdzenie, jak cicho słyszysz dźwięki o różnej wysokości, a często także audiometria słowna, która pokazuje, jak dobrze rozumiesz mowę.

Równie ważna jest rozmowa. Pytam, gdzie słyszysz najgorzej: w domu przy telewizorze, w pracy na spotkaniach, w sklepie, a może przez telefon. Inaczej ustawimy aparat dla osoby, która większość dnia spędza w ciszy, a inaczej dla kogoś, kto prowadzi zebrania albo opiekuje się wnukami.

Jeśli to Twój pierwszy aparat, potrzebna jest też konsultacja laryngologiczna. Lekarz sprawdza, czy pogorszenie słuchu nie ma przyczyny, którą da się wyleczyć, na przykład czopu woskowinowego albo stanu zapalnego ucha. Wystawia też zlecenie na aparat słuchowy, dzięki któremu można skorzystać z dofinansowania NFZ.

Jakie są rodzaje aparatów słuchowych?

Aparaty zauszne mają całą elektronikę w obudowie za uchem, a dźwięk trafia do ucha przez cienką rurkę i wkładkę. Są trwałe, łatwe w obsłudze i sprawdzają się także przy głębokim niedosłuchu.

Aparaty z głośnikiem w uchu, oznaczane skrótem RIC, mają małą obudowę za uchem i głośnik umieszczony w przewodzie słuchowym. Są lekkie, dyskretne i dziś wybierane najczęściej, bo dobrze pasują do wielu rodzajów niedosłuchu.

Aparaty wewnątrzuszne wykonuje się na wymiar, z odlewu ucha. Część z nich jest prawie niewidoczna. Wymagają jednak odpowiednio szerokiego przewodu słuchowego i sprawnych palców, a w małej obudowie mieści się mniej funkcji i mniejsza bateria.

Na co zwrócić uwagę przy wyborze?

Najpierw na sam słuch, bo to on wyznacza, które modele w ogóle wchodzą w grę. Potem na codzienność. Jeśli masz słabszy wzrok albo sztywniejsze palce, wymiana maleńkiej baterii co kilka dni może być udręką. Wtedy lepiej sprawdzi się aparat z akumulatorem, który odkładasz na noc do ładowarki.

Osoby aktywne zawodowo często doceniają łączność z telefonem przez Bluetooth: rozmowa trafia wtedy prosto do obu uszu. Przydaje się też automatyczne dopasowanie do otoczenia, które wycisza szum w restauracji czy autobusie. Nie każdy potrzebuje wszystkich funkcji. Wcale nie trzeba płacić za te, z których nie będziesz korzystać.

Czy nowy aparat od razu „gra” idealnie?

Nie. I wcale się temu nie dziwię, gdy Pacjenci są tym zaskoczeni. Mózg, który przez lata odzwyczaił się od wielu dźwięków, nagle znów je słyszy. Szelest papieru, własne kroki, tykanie zegara. Na początku bywa za głośno i trochę dziwnie.

Dlatego po dopasowaniu umawiamy wizyty kontrolne. Na każdej poprawiam ustawienia na podstawie tego, co mi opowiesz. Najlepiej nosić aparat codziennie, stopniowo wydłużając czas. Zwykle po kilku tygodniach przestajesz o nim myśleć. I o to właśnie chodzi.

Ile dopłaca NFZ i jak skorzystać z dofinansowania?

Narodowy Fundusz Zdrowia dofinansowuje aparaty słuchowe na podstawie zlecenia od lekarza. Dorośli po 26. roku życia mogą otrzymać do 1050 zł na aparat raz na 5 lat, jeśli ubytek słuchu przekracza 40 dB. Osoby do 26. roku życia mogą otrzymać do 3000 zł raz na 3 lata, przy ubytku powyżej 30 dB. Osobno refundowane są wkładki uszne.

W niektórych przypadkach można też ubiegać się o dodatkowe dofinansowanie z PFRON. Wnioski bywają zawiłe, dlatego pomagam je wypełnić.

Uwaga! Aparat słuchowy nie jest rozwiązaniem na nagłą utratę słuchu. Jeśli słuch w jednym uchu pogorszył się z dnia na dzień, zwłaszcza z szumem lub zawrotami głowy, albo z ucha pojawił się wyciek i ból, zgłoś się pilnie do laryngologa. W takiej sytuacji liczą się dni, a nawet godziny.

Co robić, gdy myślisz o aparacie słuchowym?

Zacznij od badania słuchu. Na wizytę zabierz wcześniejsze wyniki, jeśli je masz, i listę przyjmowanych leków. Zastanów się też, w jakich sytuacjach słyszysz najgorzej, bo to bardzo pomaga przy ustawieniach. Warto przyjść z bliską osobą. Znajomy głos to najlepszy test, czy aparat jest dobrze dopasowany.

W WAWA Medica na Gocławiu badanie słuchu wykonamy na miejscu. Jeśli wynik wskaże, że aparat Ci pomoże, zlecenie NFZ wystawimy na miejscu podczas konsultacji laryngologicznej, dobierzemy aparat i pomożemy we wniosku do PFRON.

Dobór aparatów słuchowych prowadzimy w środy w godz. 10–15 i w wybrane soboty. W środy przyjmujemy bez zapisów.
Rejestracja: 881 581 381

Mam nadzieję, że udało mi się przybliżyć Ci temat doboru aparatu słuchowego. A jeśli czytając ten tekst, pomyślałeś o kimś bliskim, kto od dawna odkłada tę decyzję, prześlij mu go dalej.

Do usłyszenia 🙂
Karolina Majchrzak

Artykuł ma charakter edukacyjny i nie zastępuje indywidualnej konsultacji ani badania słuchu.