Niedawno w gabinecie usiadł naprzeciwko mnie pacjent, około czterdziestki. Powiedział: często choruję, katary ciągną się tygodniami, mam zatkany nos, ciągle jestem zmęczony, mam spływanie wydzieliny po gardle, często mam ucisk w głowie.

„Panie doktorze, to niby tylko katar… ale już trzeci tydzień i mam wrażenie, że zamiast przechodzić jest gorzej.”

Zatrzymał się na chwilę i dodał:
„Ciągle czuję się chory.”

To spostrzeżenie bardzo często okazuje się punktem zwrotnym.

W praktyce laryngologicznej obserwuję, że zapalenie zatok u dorosłych zaczyna się właśnie w taki sposób. Niepozornie, bez jednego wyraźnego momentu, a dolegliwości nawracają i ciągną się przez długi czas.

Czym jest zapalenie zatok?

Zatoki przynosowe to przestrzenie w kościach twarzy, które fizjologicznie są wypełnione powietrzem i mają stałe połączenie z jamą nosa, którą nawilżają produkowaną przez siebie wydzieliną.

W czasie infekcji dochodzi do obrzęku błony śluzowej. Ujścia zatok się zwężają lub zamykają, a wydzielina przestaje się prawidłowo ewakuować, gęstnieje.

Zaleganie tej wydzieliny to początek problemu.

Tworzy się środowisko sprzyjające stanowi zapalnemu, a czasem również nadkażeniu bakteryjnemu.

Jakie objawy powinny zwrócić uwagę?

Z mojego doświadczenia wynika, że pacjenci bardzo długo traktują objawy jako „przedłużone przeziębienie”.

Na początku rzeczywiście tak to wygląda. Katar, który miał minąć po tygodniu, zaczyna się przeciągać. Z czasem zmienia swój charakter, staje się gęsty, często żółty lub zielonkawy.

Pojawia się uczucie zatkanego nosa, które nie ustępuje mimo stosowania typowych leków na przeziębienie. Oddychanie przez nos staje się utrudnione, szczególnie w nocy.

Do tego dochodzi ból w obrębie twarzy. Pacjenci opisują go jako ucisk lub rozpieranie w okolicy czoła, policzków albo nasady nosa, zwykle nasilający się przy pochylaniu.

Z czasem odczuwa się chroniczne zmęczenie. Takie trudne do uchwycenia, ale wyraźne. „Niby nic poważnego, ale brak mi energii”. To zdanie słyszę od pacjentów bardzo często.

Niektórzy zauważają pogorszenie węchu. Inni nieprzyjemny zapach z nosa lub ust. Jeszcze inni stałe spływanie wydzieliny po gardle.

To moment, w którym pacjent zaczyna łączyć fakty.

I wtedy pojawia się pytanie: czy to jeszcze przeziębienie, czy już coś więcej?

Dlaczego nie warto czekać?

Wiele osób próbuje przeczekać problem. I rzeczywiście część infekcji ustępuje samoistnie.

Ale zapalenie zatok ma tendencję do utrzymywania się, a niedoleczone do powracania.

Zalegająca wydzielina i obrzęk podtrzymują stan zapalny. Objawy nie tylko nie mijają, ale często się nasilają.

Z mojego doświadczenia wynika, że im dłużej trwa ten stan, tym trudniej go przerwać typowym leczeniem.

Pacjent zaczyna gorzej spać, gorzej funkcjonować w ciągu dnia, spada koncentracja.

I to już wyraźnie obniża komfort życia.

Jak wygląda diagnostyka?

W gabinecie najważniejsze są dwie rzeczy: rozmowa i dokładne badanie.

Ważnym elementem jest endoskopia nosa i dość często tomografia komputerowa zatok.

Te badania pozwalają zajrzeć do wnętrza nosa, zatok i ocenić:

  • czy występuje obrzęk błony śluzowej
  • czy zalega wydzielina
  • czy ujścia zatok są drożne

Endoskopia to krótkie i niebolesne badanie, które daje konkretne odpowiedzi.

W wielu przypadkach można postawić diagnozę już podczas jednej, dwóch wizyt.

Jak wygląda leczenie?

Leczenie zawsze dopasowuję indywidualnie.

Nie każdy pacjent wymaga tego samego postępowania, nawet jeśli objawy są podobne.

Najczęściej stosuję:

  • leczenie zmniejszające stan zapalny
  • preparaty poprawiające drożność nosa
  • odpowiednie oczyszczanie i nawilżanie śluzówki
  • w wybranych przypadkach antybiotyk

Często widzę, że właściwie dobrane leczenie przynosi poprawę już po kilku dniach.

Ale kluczowe jest to, żeby leczenie było celowane, a nie przypadkowe.

Czy potrzebny jest zabieg operacyjny?

U większości pacjentów nie.

Zwykle wystarcza leczenie zachowawcze, jeśli zostanie wdrożone odpowiednio wcześnie.

Zabiegi rozważam z pacjentem wtedy, gdy problem staje się przewlekły albo nawracający.

To jednak sytuacje rzadsze i zawsze wymagają dokładnej oceny.

Kiedy zgłosić się do lekarza?

Jeśli katar trwa dłużej niż 7–10 dni i nie ma tendencji do ustępowania, warto to sprawdzić.

Jeśli pojawia się ból twarzy, uczucie ucisku, przewlekłe zmęczenie albo zaburzenia węchu, to również sygnał.

Nie każdy katar wymaga wizyty.

Ale jeśli pojawia się myśl: „to już trwa za długo” albo „dolegliwości się nasilają”, to dobry moment na konsultację.

Podsumowanie

Zapalenie zatok u dorosłych bardzo często rozwija się stopniowo.

Bez wyraźnego początku, bez gwałtownych objawów.

Zmiana charakteru infekcji z „typowej” na „nietypową” powinna zwrócić uwagę.

Z mojego doświadczenia wynika, że szybka diagnostyka pozwala uniknąć długotrwałego leczenia i przewlekłych problemów.

Konsultacja

Jeśli mają Państwo wrażenie, że opisane objawy pasują do Państwa sytuacji, warto to sprawdzić.

W WAWA Medica wykonuję endoskopię nosa już podczas pierwszej wizyty, co pozwala na szybką i precyzyjną diagnozę oraz dobranie odpowiedniego leczenia.

Wizytę można umówić telefonicznie: 881 581 381.

Artykuł ma charakter edukacyjny i nie zastępuje indywidualnej konsultacji lekarskiej.